Twaalf belemmerende gedachten en stress

Twaalf belemmerende gedachten en stress
6 maart 2018 Hans Le Roux

Al in de oudheid stelde de Griekse filosoof Epictetus dat het niet de problemen zelf zijn die het ons zo moeilijk maken, maar de manier waarop we tegen onze problemen aankijken. Onderstaand ga ik in op twaalf veel voorkomende belemmerende gedachten die onze problemen uitvergroten.

1. Iedereen moet mij aardig vinden

Als je deze gedachte erop nahoudt heb je vaak de neiging je aan te passen aan de behoeften van anderen. Dit kan zulke vormen aannemen dat anderen je als niet assertief of zelfs kruiperig beschouwen. Met kritiek heb je vaak veel moeite of het kan zelfs onverdraaglijk zijn. Mensen met deze gedachten maken zich vaak zorgen over hoe anderen over hen denken.

Meer rationeel is te denken dat het onmogelijk is dat iedereen je aardig vindt. Want de redenen waarom anderen je wel of niet aardig vinden zijn dikwijls niet rationeel. En bovendien met 7,5 miljard mensen op deze aarde zullen er altijd mensen zijn die je niet aardig vinden. Meer rationele gedachten zijn:

  • Ik mag er zijn, wat anderen ook over mij denken.
  • Mijn zelfrespect is niet afhankelijk van de mening van anderen.

2. Ik mag geen fouten maken

Deze gedachte past bij iemand die perfectionistisch is of last heeft van faalangst. Je hebt er moeite mee als dingen niet helemaal lopen zoals jij het je hebt voorgesteld. Om jezelf de moeite waard te voelen MOET je presteren. Een helpende gedachte is door te denken dat vouten maken mag.

3. Slechte mensen moeten gestraft worden

Bij deze gedachte haal je DOEN en ZIJN door elkaar. Mensen zijn niet wat ze doen. Bij deze gedachte heb je geen genuanceerd beeld van anderen. In plaats van iemands vervelende gedrag te beoordelen, veroordeel je de hele persoon. Een buurman die een keer een te luidruchtig feestje geeft is nog geen ‘aso’.  Je mag hem er best op aanspreken, maar het hoeft een normale omgang niet in de weg te staan. Door genuanceerder te denken wordt veel onnodige stress voorkomen. Een helpende gedachte is: iemand is niet slecht, maar hij vertoont wel ongewenst gedrag.

4. Alles moet precies gaan zoals ik het wil

Met deze gedachte kan je er heel slecht tegen als dingen niet gaan zoals je wilt. Boosheid en zelfs agressie kunnen hiervan het gevolg zijn. Anderen ervaren je als iemand die altijd zijn zin wil doordrijven. Je maakt je druk over dingen die je niet kunt beïnvloeden. En hierdoor verspil je veel energie. Loslaten gaat gemakkelijker als je denkt: het heeft geen zin te piekeren over dingen, die je toch niet kunt veranderen.

5. Ik kan er niets aan doen, het is niet mijn schuld

Met deze gedachte zet je jezelf ‘op slot’. Problemen moeten door iemand anders worden opgelost. En hiermee kunnen problemen blijven voortduren met alle negatieve energie en stress van dien. Je blijft slachtoffer van een situatie. Door te bedenken wat je eigen aandeel is en wat je zelf kunt doen aan het probleem, kan je invloed uitoefenen. Dit is goed voor je eigenwaarde en vermindert hierdoor stress.

6. Ik moet alert zijn op alle mogelijke tegenslagen en gevaren

Met deze gedachte ben je continu bedacht op tegenslag of gevaar. Omdat je jezelf in een permanente staat van alertheid dwingt heb je onnodig veel stress en loop je de kans last te krijgen van irrationele angsten. En het vervelende van deze belemmerende gedachte is, dat je altijd wel een keer gelijk krijgt. Iedereen komt wel eens in een gevaarlijke situatie terecht of kent een tegenslag. Een helpende gedachte is dat het weinig zin heeft je druk te maken over iets waar je niet zeker van kunt zijn of het gaat gebeuren.

7. Als ik niets doe, dan doe ik ook niets fout

Met deze gedachte heb je de neiging problemen te ontlopen in plaats van ze aan te pakken. Je doet niets fout, maar je kent ook niet de voldoening dat je een probleem hebt opgelost. Mensen met deze gedachten hebben vaak een negatief zelfbeeld. Een gezonde tegenhanger van deze gedachte is te denken: elk door mezelf opgelost probleem maakt mij sterker en wijzer.

8. In mijn eentje stel ik niets voor. Ik kan niets

Met deze gedachte durf je niet goed zelfstandig beslissingen te nemen en op jezelf te vertrouwen. Anderen nemen de beslissingen voor je; je eigen wensen zijn niet belangrijk. Deze gedachten kunnen uiteindelijk leiden tot depressieve gevoelens. Een helpende gedachte is: ik heb nagedacht over mijn beslissing en ik accepteer dat niet iedereen het ermee eens is. Of: ik leer het meest van een verkeerde beslissing.

9. Mijn leven wordt voor het grootste deel bepaald door mijn verleden

Deze gedachte komt heel veel voor. Met deze gedachte bepaal je de mogelijkheden in het NU op basis van je VERLEDEN. En hiermee doe je jezelf vaak tekort. Je probeert iets niet, omdat je op basis van ervaringen uit het verleden al inschat dat het toch niets zal worden. Denk aan gedachten als (en let op het woordje DUS:

  • Ik ben in het verleden gepest. Hierdoor kan ik DUS nooit zelfvertrouwen opbouwen.
  • Mijn relatie is verbroken. Ik zal DUS nooit een goede relatie kunnen krijgen.
  • Ik heb een vervelende jeugd gehad. Mijn kinderen zal ik DUS ook geen goede jeugd bieden.
  • Zo ben ik nu eenmaal. DUS het zal nooit anders worden.

Deze gedachte kan je ombuigen door te denken wat (wel) mogelijk is.

10. Andermans problemen zijn mijn problemen

Deze gedachte zie je veel bij mensen in de hulpverlening of ondersteuning. De fout in deze gedachte is dat we anderen het beste helpen als we hun leed ons zoveel mogelijk aantrekken. De kans bestaat hierdoor dat je niet meer goed voor jezelf zorgt waardoor je de ander juist niet meer goed kunt helpen. Bovendien maak je anderen meer afhankelijk van je, waardoor ze je met nog meer problemen opzadelen. Of dat ze ter bescherming van jou, hun problemen niet meer bij je aankaarten. Een helpende gedachte is: ik help de ander het beste door hem of haar te leren de eigen problemen op te lossen.

11. Voor ieder probleem moet ik de perfecte oplossing vinden

Met deze gedachte ontstaat veel stress; want dé perfecte oplossing bestaat niet. Je kan je tijd beter steken in het uitproberen van een oplossing dan de hele tijd te piekeren over de beste oplossing. Bovendien zijn er problemen die jij alleen niet kunt oplossen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het oplossen van het wereld voedsel vraagstuk. Een helpende gedachte kan zijn dat voor ieder probleem er vaak meerdere oplossingen zijn. Of, ik accepteer dat er voor dit probleem geen oplossing is.

12. Ik kan niet leven met onzekerheden

Het leven bestaat uit veel onzekerheden. Door zo te denken probeer je altijd alles onder controle te houden. En dat kan zelfs zover gaan dat je controle wilt hebben over zaken die je niet kunt beïnvloeden.  Of dat je controle wilt hebben over een gebeurtenis met een zeer kleine kans dat die zich voordoet. Zoals bijvoorbeeld een meteoor die de aarde raakt, of het slachtoffer worden van een terroristische aanslag. Een helpende gedachte is om alleen in actie te komen als een onzekerheid groot en bedreigend is.

Tot slot: Jouw belemmerende gedachten

Het is goed te beseffen dat er tal van variaties mogelijk zijn op de bovenstaande belemmerende gedachten. Jouw belemmerende gedachten kunnen er net een beetje anders uitzien. Bovendien gaan gedachten in de regel heel snel, zeker als het overtuigingen zijn. Een handige vuistregel is dan om alert te zijn op je emotie (mag je wat mij betreft ook je gevoel noemen).

Als je te maken hebt met een emotie die niet bij de situatie past, dan raad ik je aan de onderliggende gedachten te onderzoeken. Zeker als die gedachten ongenuanceerd zijn door woorden als ‘mag niet’, ‘zou niet mogen’ en ‘moeten’. Want dan bestaat de kans dat je emotie en je (stress)reactie worden gedomineerd door belemmerende gedachten.

Wil je meer weten over belemmerende gedachten in relatie tot het versterken van je stressbestendigheid, neem dan contact met mij op of doe de anonieme en gratis testen op mijn site.

0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*