Over pijn, lijden en acceptatie

Over pijn, lijden en acceptatie
11 februari 2019 Hans Le Roux

Pijn is een onvermijdelijk onderdeel van een mensenleven. Dit is lichamelijke pijn. Maar ook pijn in de vorm van vervelende gedachten, herinneringen of gevoelens als angst, somberheid, frustratie en teleurstelling. Deze blog bevat een aantal tips die bereidheid tot acceptatie van deze pijn vergroten. En hierdoor je welbevinden versterken.

Pijn en lijden

Pijn heeft een directe en vaak duidelijk aanwijsbare oorzaak. Denk aan lichamelijk ongemak als gevolg van bijvoorbeeld ziekte of ouderdom. En directe pijn in de vorm van verdriet bij het verlies van een dierbare of vervelende gevoelens en gedachten na tegenslag.

Lijden kent geen duidelijk aanwijsbare oorzaak. Bij lijden raak je verstrikt in vervelende gedachten. Je levert strijd met pijnlijke gevoelens of lichamelijke sensaties. Of je ervaart niet de rijkdom in het hier-en-nu omdat je teveel gefocust bent op het verleden of de toekomst.

Lijden is het gevolg van de strijd tegen pijn. Deze strijd uit zich bijvoorbeeld door ‘controlestrategieën’ als:

  • Piekeren
  • Afleiding zoeken ‘om te vergeten’. Bijvoorbeeld door hard te werken.
  • Uitstelgedrag
  • Contacten verbreken of thuisblijven
  • Bagatelliseren
  • Oude koeien uit de sloot halen
  • Middelengebruik
  • De omgeving willen controleren of dingen dubbel controleren
  • Strikte regels stellen of dingen doen omdat het hoort
  • Geen ‘ja’ of ‘nee’ durven zeggen
  • Plaatsen of situaties vermijden

Lijden verminder je door de pijn die onvermijdelijk bij het leven hoort te accepteren[1].

Verzet tegen pijn is zinloos

Acceptatie van pijn bevorder je door eerst te ervaren dat je verzet ertegen zinloos is. Ervaren dus dat je controlestrategieën zoals hiervoor genoemd dikwijls meer kosten dan opbrengen. Metaforisch gezien is het beter met de stroom mee te drijven dan er tegenin te zwemmen. Want hiermee vergroot je de kans om op enig moment ergens de kant te bereiken in plaats van door uitputting overmand te worden.

Zinloosheid van je verzet tegen pijn te ervaren is cruciaal. Want zolang je niet doordrongen bent van deze zinloosheid, blijf je tegen beter weten in je verzetten. Met minder welbevinden als gevolg.

Om inzicht te krijgen of je controlestrategieën bijdragen aan je welbevinden:

  • Ga je na welke controlestrategieën jij toepast in voor jou lastige, pijnlijke of moeilijke situaties.
  • Stel je vast wat ze kosten en wat ze opleveren.

Veel mensen zien bijvoorbeeld op tegen een bezoek aan hun tandarts. Piekeren in de vorm van vervelende gedachten en beelden voorafgaande aan dit bezoek duren bij hen vaak langer en zijn dramatischer dan het bezoek zelf. De controlestrategie ‘piekeren’ kost veel energie en versterkt angstgevoelens.

Acceptatie lost je pijn niet op, maar ……

Acceptatie lost je (directe) pijn niet op. Maar er ontstaat wel energie waarmee je op een andere wijze invulling kunt geven aan je welbevinden. Energie die je anders kwijt bent aan je verzet tegen pijn.

Je bereidheid tot acceptatie versterk je door:

  • Stapje voor stapje te oefenen met het je bewust bloot stellen aan situaties, gedachten en gevoelens die je normalerwijze probeert te vermijden[2]. Wees hierbij mild voor jezelf. Want accepteren is buitengewoon lastig.
  • Vaker ‘moeten’ te veranderen in ‘mogen’. Bijvoorbeeld van ‘ik moet zeker zijn voor ik iets onderneem’ naar ‘ik mag onzeker zijn voor ik iets onderneem’.
  • Vaker ‘maar’ te vervangen door ‘en’. Bijvoorbeeld van ‘ik ga naar de tandarts maar ik zie er als een berg tegen op’ naar ‘ik ga naar de tandarts en ik ben bereid de spanning die dit met zich meebrengt te accepteren’.

[1] Lijden verminder je ook door:

 

[2] Bij heftige ervaringen uit het verleden met bijbehorende gedachten, gevoelens en beelden adviseer ik professionele hulp in te schakelen.

0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*