‘Maar, we zijn al jaren getrouwd!’

‘Maar, we zijn al jaren getrouwd!’
14 juni 2019 Hans Le Roux

‘Maar, we zijn al jaren getrouwd!’ riep een cliënt vertwijfeld uit. ‘Ze had moeten weten dat dit belangrijk voor mij is.’ Toen ik hierop doorvroeg, bleek mijn cliënt diverse voorbeelden van onbegrip van zijn partner te kunnen noemen. Maar op mijn vraag wat zijn aandeel zou kunnen zijn voor al dat onbegrip, moest hij het antwoord schuldig blijven. Een mooi vertrekpunt voor geweldloos communiceren[1].

Geweldloos communiceren

Onbegrip ontstaat en blijft hardnekkig voortbestaan door niet effectief communiceren. Bijvoorbeeld omdat we niet goed naar elkaar luisteren of omdat we direct klaarstaan met ons oordeel.

Onbegrip, maar ook conflicten en (relatie)problemen verminderen door aandacht te besteden aan:

  • Waarneming
  • Gevoel
  • Behoefte
  • Verzoek

Wat neem je waar?

Om weerstand te verminderen is het belangrijk dat je waarneming gebaseerd is op feiten. Zien en horen zonder oordeel, vergelijking of veroordeling. Dus niet: ‘je bent slordig’. Maar wel wat iemand doet of zegt waardoor je de ander slordig vindt.

Wat is je gevoel bij wat je waarneemt?

Het uiten van je gevoel helpt de ander je beter te begrijpen. Maar het uiten van gevoelens vinden we vaak lastig door onze opvoeding (‘echte mannen huilen niet’), ons beroep of onze status. Ook wordt het beschrijven van gevoelens vaak verward met onze gedachten en meningen.

Je gevoel benoemen doe je door ik voel me direct te laten volgen door één woord dat je gevoel kernachtig[2] weergeeft. Dus ‘ik voel me boos’ in plaats van ‘ik voel me alsof niemand me begrijpt’.

Wat is je behoefte?

Ook het uiten van onze behoefte vinden we vaak lastig. Omdat we geleerd hebben onze behoeften te onderdrukken (‘dit doe je toch niet?’). Of omdat we behoeften vanuit een vorm van boosheid uiten zoals de bovenstaande cliënt (‘ze had moeten weten …’).

Effectief is als je behoefte aansluit op je gevoel én geuit is met respect voor de behoefte van de ander. Respect betekent: niet ten koste van een ander.

Belangrijk is duidelijk aan te geven wat je (werkelijke) behoefte is. Een behoefte is namelijk wat anders dan een oplossing. Dus niet: ‘ik heb er behoefte aan dat je meegaat’, maar wel ‘ik heb behoefte aan gezelschap’. Het ‘meegaan’ is de oplossing voor de (werkelijke) behoefte van ‘niet alleen zijn’.

Wat is je verzoek?

De kunst is je verzoek zodanig te uiten dat de ander eerder geneigd is aan dit verzoek te voldoen. Dit doe je door:

  • Aan te geven wat je wel wilt in plaats van wat je niet wilt.
  • Duidelijk aan te geven wat je wilt. ‘Je hebt weer vergeten boodschappen te doen’ is geen duidelijk verzoek aan de ander om boodschappen te doen.
  • Je verzoek te vergezellen van je gevoelens en behoeften. Doe je dit niet dan zal een verzoek eerder overkomen als een eis.
  • Spreek geen veroordeling uit bij een ‘nee’ op je verzoek. Dan wordt je verzoek direct een eis! Beter is oprecht naar de ander te luisteren wat zijn of haar reden voor de ‘nee’ is. Oprecht luisteren betekent oprecht nieuwsgierig zijn naar wat de ander voelt en belangrijk vindt. Doordat de ander zich gehoord voelt, zal hij of zij eerder geneigd zijn toch aan je verzoek te voldoen.
  • Toets bij de ander of je verzoek duidelijk is.

[1] Een zeer lezenswaardig boek over effectief communiceren is ‘Geweldloos Communiceren’ van M. Rosenberg (2010).

[2] Via Google zijn diverse nuttige lijsten te vinden met gevoelens/emoties

0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*